In de krant konden we lezen dat de kermis dit jaar niet doorgaat. Het einde van een eeuwenlange traditie?

Een werkgroep onder leiding van Jan Rouwhorst is begonnen het beschrijven van de ontwikkeling van het culturele leven in Elst in de 20e eeuw. Een van de onderwerpen is de Kermis. Gaan wij het einde van dit jaarlijkse evenement beleven dat reeds voor 1900 al in Elst bestond?

Gerrit Mentink heeft in een artikel in Terugblik van 2010 pogingen beschreven om kermissen afgeschaft te krijgen. Het begon in 1907 met het voorstel van burgemeester G.W.A.W. baron van der Feltz om de kermissen van Reeth en van de Vossenpels af te schaffen. Het veroorzaakte veel discussie in de raad met als resultaat dat het voorstel met negen tegen drie stemmen werd verworpen. De volgende discussie ontstond naar aanleiding van een adres van de hervormde gemeenten van Elden, Elst en Lent om alle kermissen in de hele gemeente Elst op zondag te sluiten. De argumenten over en weer in de raad hielden elkaar in evenwicht, maar uiteindelijk werd het adres met 7 tegen 6 stemmen verworpen. Wel wilde men de kermis op zondag later laten beginnen.

In 1919 werd het verzoek ingediend om net als in de jaren 1915-1918 (WOI) geen kermis te houden. Ditmaal werd het verzoek breed gedragen. Naast de predikanten had ook pastoor Kool het verzoek ondertekend. Adhesie werd betuigd door alle RK en hervormde kerkbesturen. B&W stelden de gemeenteraad om het verzoek te bewilligen. Maar ook dit keer werd het voorstel verworpen en wel met 8 tegen 4 stemmen.

In de discussie kwam bij herhaling aan de orde de uitwassen als gevolg van overmatig drankgebruik. Maar kermis is wel wat meer. Beschrijvingen hiervan zijn te vinden in het boek De Elster Paardenmarkt van Frits Hoogveld, de ontwikkeling van de kermisattracties, de feesttenten en de dansgelegenheden en de sociale functie van de kermis. Daar ontmoette de jeugd elkaar en talloze huwelijken vonden hun begin op een kermis. Vanaf augustus tot oktober was er iedere week een kermis in de Over-Betuwe. Het begon in Angeren, dan volgden Bemmel, Gendt, Elden, Elst, Driel, Doornenburg en ten slotte Huissen. Daar tussendoor vielen de kermissen in de buurtschappen Hulhuizen, Reeth, Vossenpels, Homoet en Meinerswijk.