LEZING KLEEFSE ENCLAVE

Op dinsdagavond 26 mei j.l. werd er door Marithaime een lezing georganiseerd over het onderwerp Kleefse Enclave. Deze lezing gehouden in het Wapen van Elst, werd gepresenteerd door Dr. Emile Smit o.a. oud voorzitter van de Historische kring uit Huissen. Hij heeft onder andere veel historische boeken op zijn naam staan. Vanwege zijn interesse en pure belangstelling in de oude geschiedenis heeft hij gekozen om de opleiding te gaan volgen als geschiedenisleraar. Later promoveerde hij op het proefschrift De Oude Kleefse Enclave.

De Kleefse enclaves waren gebieden in het huidige oosten van Gelderland die eeuwenlang tot het Duitse hertogdom Kleef (later Pruisen) behoorden, ze lagen als buitenlandse stukken land volledig ingesloten door Gelders grondgebied.

De belangrijkste enclaves waren;1) Zevenaar, Duiven, Groessen, Loo en Wehl. 2) Met name de stad Huissen en Malburgen 3) Het grensgebied; Lobith, Hulhuizen, Kekerdom en Leuth.

Een behoorlijk onsamenhangend gebied, welke ontstond in de Middeleeuwen door erfenissen, huwelijken en machtspolitiek tussen de graven van Gelre en hertogen van Kleef. De bewoners van deze enclaves ondervonden veel problemen in hun leven, omdat de vreemde heersers het gebied vaak als wingewest zagen.

Na een chaotische periode onder Frans en Pruisisch bewind tijdens de Napoleontische oorlogen, werden de enclaves tijdens het congres van Wenen toegewezen aan het Koninkrijk der Nederlanden. Na een akkoord met de Pruisen werden ze op 1 juni 1816 en 7 maart 1817 definitief overgedragen. Dit gebeurde onder toeziend oog van de Gelderse gouverneur J.C.E. van Lynden . Dit voltrok zich met een uitgebreid ritueel. Hij ging de diverse enclaves langs om daar een korte toespraak te houden.

Emile besprak en beperkte zich op deze avond met name de situaties rond Huissen, Malburgen en Hulhuizen, later kwamen daarbij Ressen, Loenen en Wolferen. Vooral over de achtergrond en de gevolgen van deze enclavepositie ging deze lezing voornamelijk. Een bijzonderheid was, dat Emile zijn verhaal duidelijk kon overbrengen en zeker zijn jaartallenkennis was opmerkelijk. Ook toonde Emile een aantal fraaie tekeningen van Kastelen en belangrijke Personen uit deze periode, ook schetsen van bv uitgebreide landkaarten van weleer en de diverse geschriften/protocollen/certificaten /oorkondes ondersteunde zijn verhaal.

Ondanks het zeer warme weer waren er toch nog 45 personen op deze lezing af gekomen. Het was zeker een behoorlijke pittige stof om alles goed in je op te nemen. Maar degenen, die aanwezig waren op deze avond konden na afloop met een klein hoopje historische kennis cq verduidelijking in deze materie huiswaarts keren al dan niet eerst nog wat geofferd te hebben aan Bacchus op het terras van Het Wapen .

Op het eind van de avond bedankte Marius Jansen Dhr. Smit voor zijn duidelijke presentatie.

Marius Jansen, coördinator Lezingen en Excursies Marithaime.