Tijdlijn van de geschiedenis van Elst


Tijdvak Jagers en Boeren, prehistorie tot 3000 v. CHR.

9500 v.Ch De Betuwe was een rivierdelta 

Tijdvak Grieken en Romeinen, oudheid, In Nederland 50 v.Chr. tot 500 na Chr.

50 v. chr vestiging van Bataven (komend vanuit regio Hessen)

1-9 na chr Romeins veldheer Drusus in de Betuwe

50 na Chr eerste Romeinse tempel (Hercules Magusamus)

69 opstand van de Bataven met Julius Civilis

98 vondst van Romeinse diploma van soldaat, die met ontslag ging

±100 tweede en grotere Romeinse Tempel

200-300 Betuwe raakt ontvolkt, komst van de Franken

Tijdvak Monniken en Ridders, de vroege middeleeuwen, 500 na Chr. Tot 1000

690 Willibrord in Nederland

720 missionaris Werenfridus in de Betuwe

726 oudste document met vermelding van Elst; bouw eerste kerk

1000 uitbreiding van de kerk (St. Maarten)

±1000 verwoesting van de kerk (romaanse kerk) door de Noormannen

Tijdvak Steden en staten, hoge en late middeleeuwen, 1000 tot 1500

1100 – 1300 bedijking en ontginning

1213 vijfde Kruistocht

1244 graven Lingekanaal met de noordelijke eerste en zuidelijke tweede Weteringsewal.

1260 document uit Deventer: paardenmarkt in Elst

1327 land- en dijkbrief van Graaf Reinard II van Gelre: instelling van Ambtman 

±1437 bouw van kasteel de Parck (1819 sloop)

1484: uitbreiding van de kerk, de Grote Kerk St. Werenfried

Tijdvak ontdekkers en hervormers, renaissance/reformatie, 1500 tot 1600

1502 slag bij Elden tussen Geldersen en Kleefsen

1534 op 13 augustus geeft Hertog Karel van Gelre opdracht tot de aanleg van de Grift. Veel 

problemen met omwonenden

1578 Reformatie in de Betuwe

1588 Beeldenstorm in Elst en vernietiging van klooster in Eimeren

Tijdvak regenten en vorsten, de Gouden eeuw, 1600 tot 1700

1603 aanleg van een schipbrug over de Rijn naar Arnhem

1607 begin aanleg van De Grift. In 1910 gereed. Tol voor gebruikdoor o.a.de trekschuit 

(1610-1745). 

1654 ontwikkeling tabaksteelt

1646 Huize de Park (gesloopt in 1819)

1672 rampjaar: bezetting van regio door de Fransen Franse Generaal Turenne in de 
Betuwe om vanuit Elden Arnhem te belegeren; Koning Lodewijk de XIV in de Betuwe

1667 bouw Ambtshuis

1684 eerste ? bewoning Schoonderlogt (burgemeester van Arnhem)

Tijdvak van pruiken en revoluties, de verlichting, 1700 – 1800

1701 verwoesting van de NH-kerk door brand

1705 ingrijpende verbouwing van het Ambtshuis

1707 aanleg van ster voor het Ambtshuis

1719 begin aanbrengen van panelen van adel in het Ambtshuis

1740 op 23 december dijkdoorbraak bij de Klapstraat in Elden

1742 De Grift is daardoor verzand en wordt gesloten voor de scheepvaart

1784 grote overstroming

1795 inval Franssen/ vlucht van stadhouder Willen V

1796 verkiezing nationale vergadering/ einde van bevoorrechte positie van gereformeerde

kerk

1798 scheiding der machten: bestuur/rechtspraak (einde van macht van de adel in zicht)

1799 grote overstroming

Tijdvak burgers en stoommachines, industrialisatie, 1800- 1900

1800 sloop van de twee kastelen Parck en Mussenberg

1802 katholieken betrekken na de Reformatie een nieuwe kerk in de Dorpsstraat 

1806 onderwijswet: nationaal stelsel van openbare scholen

1806 Republiek wordt monarchie (koning Lodewijk Napoleon)

1809 watersnood door Grote dijkdoorbraak bij Huize Voorburg in Elden; bezoek van koning

Lodewijk Napoleon 

1810 overdracht van bestuur van Ambtman naar burgermeesters (Mair en instelling

gerechtshoven)

1811 Nederland ingelijfd bij Frankrijk. Invoering burgerlijke standregistratie (iedereen 

moest een achternaam hebben) 

1813 Elst wordt een zelfstandige gemeente. Lammert Mulder eerste burgemeester

1814 koning Willem I in de Betuwe

1814 bouw van Waterstaatskerk voor de katholieken

1816 Lammert Mulder, burgemeester van Elst, wordt blijkens een brief van 20 juli 1817

tevens ad interim-burgemeester van Elden

1818 nieuwe burgemeester: Mr .J. Vermasen

1821 bouw van RK lagere school

1824 nieuwe burgemeester: A.W. van IJsseldijk

1825 instelling polderdistrict

1838 ambt Over-Betuwe wordt polderdistrict

1840 nieuwe burgemeester L. Mossel

1840 volksplanting in De Zuiling

1842 bouw van RK-Waterstaatskerk (in 1907 gesloopt)

1848 census kiesrecht 1850: kiesschandaal Elst

1848 aanleg van de algemene begraafplaats aan de Valburgseweg

±1850 bouw van Boerderij Rijsenburg (sloop 2026)

1850 start van katholieke lijst voor de gemeenteraad

1851 gemeentewet van Thorbecke instelling gemeenteraden, colleges van B&W

1851 censuskiesrecht

1851 Leesinstelling tot nut en genoegen

1852 nieuwe burgemeester: H. Romer

1853 oprichting St. Vicntiusvereniging

1855 aanleg RK Kerkhof

1866 uitbraak van cholera in Elden/ Elst ?

1867 bouw burgergasthuis (van de hervormde gemeente)

1868 -1895 grote agrarische depressie

1869 bouw van het gemeentehuis 

1870 nieuwe burgemeester S.Gualtherie van Weezel of G. baron van der Feltz?

1877 aanvang klooster- of meisjesschool

1876 RK lagere school opgesplitst in jongens en meisjes. De meisjes vertrekken naar de

nieuwe RK Meisjesschool voor lager onderwijs bij het Zusterhuis. Jongens blijven op 

bestaande locatie. 

1879 opening van de spoorlijn Arnhem-Nijmegen; komst van spoorlijn naar Geldermalsen

1879 opening NS Station Elst aan de Stationsweg

1880 nieuwe burgemeester Jhr R van Pabst van Bingerden

1880 oprichting protestantse bewaarschool

1882 nieuwe burgemeester: G. baron van Hövell tot Westerflier

1883 oprichting ijsclub Elst (tot 1885)

1885 spoorlijn naar Dordrecht + uitbreiding Elst rangeerterrein.

1886 gebouw van de Boerenbond

1890 opening openbare school aan Drielsche Weg

1891 eerste uitgave van weekblad de Betuwe van drukkerij Herberts

1892 boter / stoomzuivelfabriek

1893 oprichting van fanfare korps La Harpe (tot 1900)

1894 eerste Elster Paardenmarktverloting

1896 provinciale boerenbond

1898 kennismakingsbezoeken van koningin Moeder Emma en koningin Wilhelmina

1898 oprichting van toneelvereniging Kunst en Vermaak

1898 oprichting ‘Electriciteitsfabriek Elistha’ – eerste elektriciteit in Elst

1898 oprichting Wielrijdersvereniging

1898 Coöperatie Boerenbond

1898 Aankoop van herberg in de Dorpsstraat door een groep rijke protestantse boeren

onder de noemer De Vereeniging, Maatschappij tot Exploitatie van een onroerend

goed te Elst’ 

1899 eerste verharde gemeenteweg

Tijdvak de wereldoorlogen, eerste helft twintigste eeuw, 1900 tot 1950

1900 afloop van de tabaksteelt en sterke ontwikkeling van fruitteelt

1900 omstreeks 1900 start fruitplantage: de ‘Werkhoeve

1902 opening Stoomvruchtensappenfabriek ‘TEO’ van J. Taminiau

1902/02/04 oprichting van het Groene Kruis

1903 oprichting Veilingvereniging Over-Betuwe (VVOB)

1903 bouw christelijke school

1903 oprichting mannenkoor 

1904 bouw van het postkantoor in de Dorpsstraat naast gemeentehuis (in 1980 gesloopt)

1904 oprichting Boerenleenbank 

1908 oprichting Betuwsche Stoomtram

1908 ingebruikname van de nieuwe RK Werenfriduskerk

1909 oprichting Eendracht Maakt Macht (gymnastiek)

1909/08/30 officiële opening Stoomtramwegnet van BSM. Op 14 december neemt de Betuwsche

Stoomtram-Maatschappij (BSM) het traject Elden-Elst-Lent in gebruik

1910 oprichting van fanfare Juliana

1911 nieuwe burgemeester mr. Baron van Hövel tot Westenflier

1911 bezoek van Koningin Wilhelmina aan nationale fruittentoonstelling in Elst

1913 oprichting van RK harmoniegezelschap St. Henricus

1913 oude waterpomp door nieuwe vervangen

1914 kantongerecht vestigt zich in nieuw gebouw aan Stationsweg

1917 algemeen mannenkiesrecht / verzuiling ofwel toename van hokjesgeest

1917 financiële gelijkstelling openbaar en bijzonder onderwijs

1917 oprichting van ABTB (aartsdiocesane boeren- en tuindersbond)

1917 oprichting van CBTB

1918 oprichting RK middenstandsvereniging De Hanze

1919 opening van RK Verenigingsgebouw Het Centrum

1920/03/08 beëindiging van de tramdienst Elden-Elst-Lent

1922 bezoek van Koningin Wilhelmina aan de Betuwe

1922 stemrecht voor vrouwen

1923.02.22 de BSM staakt het personenvervoer

1923 verkeerstelling langs de weg Arnhem-Nijmegen. Geteld worden: 153 automobielen, 

66 motorijwielen en 850 rijwielen 

1924/06/23 de boerderij aan de Huissensedijk wordt in brand geschoten bij een militaire oefening. De Boerderij wordt geheel in de as gelegd. Dit ten gevolge van onenigheid tussen gemeenten Elst en Huissen over wie de kosten van het blussen voor zijn rekening zou moeten nemen.

1924 Boerenleenbank krijgt eigen kantoor in de Dorpsstraat + opening café Central (Hoogveld)

1924 opening hotel-café-restaurant-garage met concertzaal ‘Het Wapen van Elst’

1926/07/31 oprichting Elistha (In jaren 20 was er al sprake van een vereniging Elistha de zgn. ‘zwartjes’ naar de kleur van het tenue) 

1927 begin van ook biggen- en varkensmarktenmarkten in oostelijk deel van Dorpsstraat

1929 oprichting Wit Gele kruis

1929 oprichting vrijwillige brandweer Elst

1930 opening zwembad de Witte Steen

1930 oprichting RKSV Spero.

1931 nieuwe burgemeester W. de Leeuw

1933: oprichting Oranjecomité

1933 kleine herindeling Malburgen en de Praets

1935 BSM staakt het goederenvervoer; dat is het einde voor de BSM-tram

1935 waterleiding in Elst 

1935 de gemeente Elst besluit tot straatnaamgeving en huisnummering (in Elden) De huisnummerbordjes kosten 15 en 20 cent

1935/04/19 sluiting van de schipbrug Arnhem

1936 bezoek van Koningin Wilhelmina en prinses Juliana aan de Betuwe

1939 drie woningbouwverenigingen

1940 uitbreken Tweede Wereldoorlog

1942 nieuwe burgemeester dr. Bruijns (vanaf 1944 tijdelijk opgevolgd door Alsche)

1944/ 09/17 Market Garden

1944 overstroming van de Betuwe;doorbraak van de Drielse dijk door de Duitse bezetter

1944 manneneiland Lent/Elst

1946 nieuwe burgemeester W. Klijn

1946-1968 wederopbouwperiode

1947 oprichting zaai- en pootgoedtelersvereniging Betuwe

1948 restauratie Grote Kerk

1949 aanleg industrieterrein De Aam

Tijdvak televisie en computer, tweede helft twintigste eeuw, 1950 tot heden

1950 zweminrichting De Pas en oprichting Elster Zwem– & Poloclub

1951 komst van Molukkers in Elst 

1951 Opening nieuwe Sint Werenfridus jongensschool aan Oranje Nassaustraat/ Prinses

Irenestraat

1951 Opening nieuwe Groene kruisgebouw aan Aamsestraat

1951/1952? Opening huidige Sint Werenfriduskerk

1953 Opening RK Henricusschool voor meisjes aan de Kostverloren

1953 sloop van verwoeste Ambtshuis en nieuwbouw

1953 annexatie van polder Malburgen door Arnhem

1953 aanleg riolering

1954 oprichting CV Zet’ m op

1954 opening nieuwe Ambtshuis

1955 woningbouw Eshof

1956 vrouwen wettelijk handelingsbekwaam

1958 oprichting Vrede en rust

1963 oprichting CV De Batsers

1960 oprichting Rijvereniging Elster Ponyclub

1960 oprichting wandelsportvereniging

1960 Opening nieuw gebouw openbare lagere school Prinses Marijke aan de Chopinstraat

1962 oprichting Budovereniging

1961 bouw van Molukse wijk

1966 annexatie van de Praets, Elden en Elderveld door Arnhem (2000 inwoners verhuizen in een nacht van Elst naar Arnhem)

1966 aanleg gasleidingen

1966 oprichting van de Hofzangers en de VEKO (Vereniging Kindercarnavalsoptocht)

1967 waarnemend burgemeester W. Sweers, waarna E. Baron Hövell tot Westerflier 

1967 Oranjecomité wordt Oranjevereniging

1968 oprichting Badminton Elst (BCE)

1968 oprichting van muziekvereniging PWA door fusie van RK Henricus en Juliana

1970 fusie van Veilingen

1970 Politiebureau gevestigd in de Stationsstraat.

1971 plan voor luchthaven bij Elst bij Homoet

1971 oprichting tennisvereniging

1973 oprichting volleybalvereniging Gemini

1974 annexatie van buurtschap de Laar en Rijkerswoerd door Arnhem

1975 opening sporthal de Helster

1975 oprichting basketbalvereniging Unlimited

1976 festiviteiten Elst 1250

1975 oprichting Wervershove

1979 ontdekking van een Romeinse vesting in Meinerswijk

1980 nieuwe burgemeester: Haye Galama

1980 oprichting tafeltennisvereniging Etac 80

1981 oprichting schaakvereniging De Elster Toren

1981 oprichting Tourclub De Moraal (fietsclub)

1983 terugkeer van de ‘blauwe steen’ + renovatie Dorpsstraat

1985 samenvoeging RK (Werenfridusschool) jongens- en RK (Henricusschool) meisjes in gebouw van de huidige Sunte Werfert aan Kostverloren.

1991 invoering 9-urige werkdag

1993 Rijksweg A 325

1984 beeldengroep het Gelderse Paard in de Dorpsstraat

1995 overdracht van grond naar Arnhem voor nieuwe woonwijk de Schuytgraaf

1996 annexatie van Lent en omgeving door Nijmegen

1998 besluitvorming over realisering Park Lingzegen tussen de stedelijke concentraties

2001 planontwikkeling voor Westeraam

2001 samenvoeging van gemeenten Valburg, Heteren en Elst tot nieuwe gemeente Overbetuwe.

2002 nieuwe burgemeester: mevrouw L. Tuijnman

2003 Politiebureau verhuist naar locatie Eshofsestraat

2006 oprichting Hockeyclub HCOB

2007 opening goederenspoorlijn Betuweroute Rotterdam-Zevenaar door de Betuwe

2011 opening Boerderij Lingezegen in Park Lingezegen tussen de twee steden Arnhem/Nijmegen

2019 nieuwe burgemeester mevrouw P. Hoytink-Roubos

2023/28/09 Opening eerste Ziekenhuis in Elst Rijnstate bij NS Station

2026 Festiviteiten Elst 1300

Aangevuld februari 2026