ARMENZORG IN DE 17^DE EEUW

Op dinsdagavond 12 oktober werd er door Marithaime een lezing gehouden in Het wapen van Elst. Deze presentatie werd verzorgd door Dhr. Martin IJzerman. Martin heeft de moeite genomen om helemaal vanuit Emmen hier in Elst zijn lezing te presenteren. Martin is, zoals hij zelf zei helemaal gek oftewel verslaafd aan de geschiedenis en met name de Betuwe en de West-Betuwe. Zijn grote interesse lag bij zijn speurtocht naar de omstandigheden waaronder mensen vroeger leefden. Hij begon zijn presentatie met een indeling van de bevolking in een driehoek , waar bovenaan de adel stond, vervolgens een kolom met de lagere adel en regenten, dan de groep kleine burgerij ,vervolgens de smalle gemeente en als laatste aan de basis van deze driehoek – de grauwe groep-

Met name werd het accent gelegd bij de grauwe groep oftewel de allerarmsten. Wie waren arm en wie niet? Bijvoorbeeld weduwen, invalide soldaten, weeskinderen. Werd je arm geboren of kon je ook in armoede vervallen? Hoe kon je het hoofd boven water houden? Als voorbeeld begon het verhaal over Trijntje en haar man. Zij hadden het niet echt slecht, hadden een klein boerderijtje, wat vee en haar man werkte ook nog als loonwerker indien dat nodig was. Ja en toen kreeg haar man een ernstig ongeluk en je kunt wel stellen dat dit het begin van alle ellende was. Eerst moest ze haar man verzorgen en vervolgens toen hij kwam te overlijden werd het allemaal wel erg serieus voor Trijn. Hoe te overleven? Zij was duidelijk slachtoffer van de omstandigheden. Ze was door deze omstandigheden vervallen van de kleine burgerij tot het grauw. Er waren diverse opties om te leven oftewel overleven. Hoe kwam je aan huisvesting, kleding en belangrijker nog hoe kom ik aan eten. Dit werd uitvoerig door Martin besproken bv. de Diaconie vanuit de kerk, Heilige Geestfonds, er werden stichtingen opgericht of bij de Gemeente kon men eventueel een beroep doen. Ook was er sprake van naastenliefde. Als laatste -redmiddel kon men altijd nog gaan bedelen, maar dat was verboden en ook kon men gaan roven, stelen of zakkenrollen met alle risico van dien. De kans om gepakt te worden was groot!

Armoede vond je overal in die tijd; Vandaag hij, morgen wij.

Hij maakte zijdelings nog een vergelijking met de huidige tijd, waar men gebruik kan maken van b.v. de Bijstandswet, Ouderenzorg, AOW, Ziektewet, W.W en de vele subsidies.

De lezing gaf een duidelijk beeld van hoe het destijds in de 17^de eeuw werd beleefd. Samenvattend; Martin nam enthousiast de aanwezigen mee in zijn mooie verhaal van en in die periode.

Jammer, dat er maar plm. veertig personen deze lezing hebben bijgewoond. Het was zeker de moeite waard geweest en ik sprak Martin nog even na de presentatie en hij vond het een geweldige avond. Met name de aandacht van de bezoekers bekoorde hem.

MARIUS JANSEN, Coördinator Lezingen en Excursies Marithaime.